Priča o nama / Story about us

UDRUŽENJE ZABORAVLJENA DJECA RATA

Tokom i neposredno nakon ratnih sukoba, uporedo sa jačanjem militarizacije, širom svijeta rađala su se i rađaju se tzv. „djeca rođena zbog rata“, odnosno djeca za koju je manja vjerovatnoća da bi se rodila da nije bilo rata u određenom regionu, a gdje su njihovi očevi poslani ili su se nalazili po službenoj ili vojnoj dužnosti. U bosanskohercegovačkom kontekstu, ova kategorija obuhvata djecu čiji su očevi bili: a) vojnici-pripadnici suprotstavljene vojske, tj. druge etnonacionalne grupe u odnosu na grupu kojoj je pripadala majka (roditelji pripadnici ranije zaraćenih, tzv. neprijateljskih strana).; b) pripadnici stacionarnih / mirovnih snaga (UNPROFOR, IFOR, SFOR i sl.); ili c) djelatnici stranih humanitarnih misija, a majke lokalne žene.

U Bosni i Hercegovini često govorimo o posljedicama rata, ali vrlo rijetko o jednoj od najranjivijih kategorija – „djeci rođenoj zbog rata“ koja su doživjela povrede prava djeteta. Rezultati dosadašnjih istraživanja, izvještaji UN-a i novinarski izvještaji upućuju da „djeca rođena zbog rata“, nerijetko nepriznata i odbačena od strane očeva, i ostavljena na brigu i staranje majkama i/ili zajednici u kojoj su rođena, odrastaju uskraćena za brojna prava djeteta i sa mogućim problemima identiteta, stigme, diskriminacije, marginalizacije i/ili izolacije.

Udruženje “Zaboravljena djeca rata” osnovano je 2015. godine od strane nekoliko entuzijasta – aktivistica za ljudska prava i “djece rođene zbog rata” iz Bosne i Hercegovine, koja su ostala u sjeni rata i poraća, nevidljiva i neprepoznata kao vulnerabilna kategorija djece, u zemlji porijekla svojih majki i/ili zemlji porijekla svojih bioloških očeva.

Misija Udruženja “Zaboravljena djeca rata”
Udruženje Zaboravljena djeca rata radi na pravnoj i društvenoj prepoznatljivosti kategorije „djece rođene zbog rata“.

Vizija Udruženja “Zaboravljena djeca rata”
Svojim radom kroz aktivizam, umjetnost, istraživanja i javna zagovaranja radimo na spriječevanju upotrebe silovanja kao ratnog oružja. Udruženje se bori za jednako i ravnpravno društvo u kojem stigmatizacija i diskriminacija nisu svakodnevnica, te nastoji graditi društvo bez patrijarhalnih normi, društvo u kojem vlada nulta tolerancija za nasilje.

Osnovni principi Udruženja su dobrovoljnost, otvorenost, raznolikost, tolerancija i demokratija. Pored toga, kao principe rada Udruženje navodi: solidarnost među marginalizovanim grupama, osnaživanje žena, osnaživanje djece rođene zbog rata, inovativnost u radu i pristupu, transparentnost unutar tima i spram drugih, integritet, okrenutnost ka korisnicama, aktivizam kao način uticaja, kreiranje sigurnog prostora za žene, žene preživjele, djecu rođenu zbog rata i druge marginalizovane grupe, dosljednost u radu, te posvećenost ostvarivanju rezultata.    

Ciljevi i djelatnosti  Udruženja su:

  • podrška unapređenju psihosocijalnog i pravnog statusa djece za koju je mala vjerovatnoća da bi se rodila da nije bilo rata u Bosni i Hercegovini, uključujući sljedeće kategorije: napuštena djeca očeva koji su bili pripadnici UN mirovnih snaga, implementacijskih i stabilizacijskih snaga; napuštena djeca očeva koji su bili pripadnici stranih humanitarnih organizacija koje su djelovale pod okriljem UN-a; djeca (bivših) neprijateljskih vojnika i srodnih kategorija odnosno djeca rođena kao posljedica ratnog silovanja bez obzira na etničku pripadnost majke i etničku pripadnost počinioca zločina ratnog silovanja;
  • zalaganje za podizanje nivoa informisanosti navedenih kategorija djece u dijelu koji se odnosi  na međunarodne i domaće legislative i zaštitu dječijih i ljudskih prava, a u saradnji sa institucijama, organizacijama, agencijama koje nude edukativne i programe pravne pomoći;
  • podrška i pomoć u promociji na zaštiti prava djece i ljudskih prava te unapređenje drugih prava gore navedenih kategorija djece rođene zbog rata;
  • zalaganje za socijalno uključivanje gore navedenih kategorija djece te smanjenje stigme i diskriminacije kroz stvaranje jednakih mogućnosti i prilika za sve;
  • podizanje javne svijesti među građanima i senzibilizacija medija o značaju aktivnog učešća i podrške zajednice navedenim kategorijama djece zatim podrške za žene preživjelo ratno silovanja, te pravna podrška majkama djece čiji su očevi pripadnici UN mirovnih snaga, implementacijskih i stabilizacijskih snaga i humanitarnih organizacija;
  • podrška procesima demokratizacije u Bosni i Hercegovini i unaprijeđenju poštivanja osnovnih ljudskih prava i sloboda u savremenom društvu, te jačanju svijesti građana o značenju primjene najviših  standarda u oblasti prava djece, ljudskih prava i sloboda za izgradnju istinski demokratskog društva, sa posebnim akcentom na djecu i mlade;
  • podrška procesima izgradnje mira i suživota među narodima u Bosni i Hercegovini kroz doprinos izradi novih modela i programa prevencije nasilja, seksualne eksploatacije i psihosocijalne zaštite;
  • razvoj znanja i vještina zagovaranja, samozastupanja i lobiranja za donošenje, razvoj i unapređenje politika u sferi psihosocijalne i pravne zaštite djece iz navedenih kategorija;
  • učešće u izradi i implementaciji projekata u svrhu ostvarivanja programskih ciljeva i djelatnosti Udruženja;
  • rad na analizi procjene stanja i potreba u oblasti psihosocijalne, pravne i  zdravstvene zaštite s ciljem pripreme adekvatnih projektnih aktivnosti;
  • pomoć u izradi projekata u svrhu socijalnog uključivanja i ekonomskog osnaživanja  navedenih kategorija djece, u saradnji sa državnim institucijama  i lokalnim i međunarodnim organizacijama;
  • rad na provođenju humanitarnih aktivnosti i psihosocijalnih projekata kao što su: uticanje na poboljšanje socijalnog i pravnog statusa navedenih kategorija djece, te žena preživjelih ratno silovanje, psihosocijalne intervencije  s ciljem boljeg razumjevanja  problema navedenih kategorija, suportivne grupe, grupe za samopomoć i sl.;
  • razvijanje i podsticanje saradnje i uzajamne podrške članova Udruženja putem edukativnih radionica, treninga i svjetovanja te informativnih djelatnosti, samostalno, kada je to moguće, odnosno putem institucija za ove oblasti koje postoje u sistemu, ako je to potrebno, sve u skladu sa Zakonom;
  • stipendiranje članova Udruženja u vidu kratkoročne novčane pomoći ukoliko bude postojala prilika;
  • saradnja sa nadležnim organima i organizacijama i nevladinim sektorom u Bosni i Hercegovini kao i međunarodna saradnja u svrhu ostvarivanja ciljeva Udruženja; 
  • podrška i organizovanje samostalno ili sa drugim subjektima seminara, okruglih stolova, debata, konferencija, anistigma kampanja, u svrhu ostvarivanja ciljeva i djelatnosti Udruženja;
  • izdavanje knjiga, brošura, časopisa, edukativno-promotivnih materijala i drugih publikacija, te pokretanje web stranica radi ostvarivanja ciljeva Udruženja, a u skladu sa Zakonom;
  • saradnja i razmjena iskustava i informacija sa srodnim i sličnim udruženjima, asocijacijama i drugim nevladinim organizacijama i pravnim licima u Bosni i Hercegovini i inostranstvu.             

Breaking Free